Poradnik / Brzmienie
Single coil czy humbucker – czym różnią się przetworniki?
Przetworniki to jeden z najważniejszych elementów brzmienia gitary elektrycznej. Najczęściej wybiera się między pojedynczą cewką (single coil) a podwójną (humbucker), ale różnica nie sprowadza się do prostego podziału na „czysto” i „ciężko”.
Opublikowano: · GitaryElektryczne.com
Jak działa przetwornik gitarowy
Przetwornik to magnes i cewka nawinięta z bardzo cienkiego drutu. Drgająca stalowa struna zmienia pole magnetyczne nad przetwornikiem, a to indukuje w cewce słaby sygnał elektryczny, który trafia do wzmacniacza.
Na brzmienie wpływa liczba zwojów, rodzaj magnesów (np. alnico lub ceramiczne), kształt cewki i odległość od strun. Dlatego dwa przetworniki tego samego typu mogą brzmieć wyraźnie inaczej.
Single coil – klarowność i atak
Przetwornik z jedną cewką daje jasne, klarowne brzmienie z wyraźnym atakiem. To dźwięk kojarzony ze Stratocasterem i Telecasterem: szklisty na czystym kanale, selektywny w akordach i dynamiczny w funku, bluesie czy country.
Wadą jest podatność na przydźwięk sieciowy i zakłócenia z transformatorów, oświetlenia czy monitorów. Przy dużym przesterze szum staje się wyraźniejszy.
Humbucker – pełne brzmienie bez brumu
Humbucker ma dwie cewki nawinięte w przeciwnych kierunkach i z odwróconą polaryzacją magnesów. Sygnał ze struny się sumuje, a przydźwięk z otoczenia w dużej mierze znosi — stąd nazwa, od angielskiego „hum” (brum). Taki przetwornik opracował w latach 50. Seth Lover w Gibsonie.
Humbuckery mają zwykle mocniejszy sygnał, pełniejszy środek pasma i cieplejszy charakter. Dobrze współpracują z przesterem, dlatego dominują w rocku i metalu, ale na czystym kanale potrafią brzmieć okrągło i jazzowo.
A co z P-90?
P-90 to również przetwornik z jedną cewką, ale szerszą i z innym układem magnesów. Brzmi mocniej i bardziej „mięsiście” niż klasyczny single coil, choć szumi podobnie. Spotkasz go m.in. w Les Paulach Junior i Special czy w modelu Epiphone Casino.
SSS, HSS, HH – co oznaczają układy
Litery opisują przetworniki od gryfu do mostka: S to single coil, H to humbucker. SSS to klasyczny Stratocaster z trzema pojedynczymi cewkami. HSS ma humbucker przy mostku do przesterowanych partii i single coile do czystych brzmień. HH to dwa humbuckery, jak w Les Paulu i wielu superstratach.
Część gitar z humbuckerami ma funkcję rozłączania cewek (coil split). Po wyłączeniu jednej cewki humbucker brzmi jaśniej i bliżej single coila, choć nie identycznie.
Który przetwornik wybrać?
Jeśli grasz głównie na czysto, funk, blues lub country, single coile będą naturalnym wyborem. Do rocka, metalu i mocnego przesteru częściej sięga się po humbuckery. Jeśli grasz wszystkiego po trochu, rozważ układ HSS albo humbuckery z rozłączaniem cewek.
Ostatecznie zdecyduje Twój wzmacniacz i ręce. Wysokość ustawienia przetwornika też zmienia brzmienie — zanim wymienisz przetworniki, warto sprawdzić, jak gitara brzmi po regulacji.